چاپ اول کتاب «راهنمای جامع ژن‌درمانی و سلول‌درمانی» (نوشته هیزل آرانها و هومبرتو وگا-مرکادو) با ترجمه دکتر احمد غلامی و تیمی از پژوهشگران جوان، توسط انتشارات «میراث ماندگار» منتشر شد. این اثر مرجعی یکپارچه برای دانشمندان، دانشجویان رشته بیوتکنولوژی و علاقه‌مندان به این رشته، مدیران و شرکت‌های داروسازی است که مسیر پرچالش توسعه فرآورده‌های سلولی و ژنی را از طراحی آزمایشگاهی تا تولید تجاری و تطابق با استانداردهای جهانی به تصویر می‌کشد.

ژن‌درمانی و سلول‌درمانی به عنوان یک تحول عظیم در دنیای پزشکی، برخلاف داروهای بیولوژیک مرسوم که به مدیریت علائم می‌پردازند، مستقیماً ریشه بیماری‌ها را هدف قرار داده و امکان درمان قطعی را فراهم می‌کنند. با توجه به توسعه روزافزون این حوزه و تبدیل آن از یک رویکرد بیمارستانی به یک صنعت تجاری بزرگ، نیاز به منابع جامع برای درک فرآیندهای تولید این داروها بیش از پیش احساس می‌شود.
ترجمه این اثر ارزشمند توسط دکتر احمد غلامی، رئیس مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی و استاد گروه بیوتکنولوژی دارویی دانشکده داروسازی شیراز، و با همکاری سه تن از دانشجویان و پژوهشگران این حوزه به نام‌های امیرحسین راستی، رزا مصلح شیرازی و بهنام مهرعلی صورت گرفته است. دکتر غلامی که در زمره دو درصد دانشمندان برتر دنیا در حوزه بیوتکنولوژی قرار دارد و انتشار بیش از ۲۰۰ مقاله ISI را در کارنامه علمی خود ثبت کرده است، پیش از این نیز آثار تخصصی ارزشمندی چون «پروبیوتیک‌ها»، «درمان‌های طبیعی» و «آلزایمر» را به جامعه علمی عرضه کرده بود.
دکتر غلامی در بخشی از پیشگفتار این کتاب با تأکید بر اهمیت تصمیم‌گیری‌های اولیه در سرنوشت محصولات دارویی نوین، آورده است: «داروهای بیولوژیک رایج به بلوغ رسیده‌اند و قوانین مشخصی دارند، اما در مورد فرآورده‌های سلول‌درمانی و ژن‌درمانی، دستورالعمل‌ها مدام در حال تغییرند. بزرگ‌ترین چالش این مسیر، درک واقع‌بینانه از زمان، هزینه و منابع مورد نیاز برای تولید این فرآورده‌های پیچیده است و داشتن یک چشم‌انداز تجاری از همان ابتدا، ضرورتی انکارناپذیر محسوب می‌شود.»
این کتاب ۵۱۶ صفحه‌ای با پوشش به‌روزترین اطلاعات، به تفصیل به مباحثی نظیر طراحی و ساخت وکتور، خالص‌سازی، فرمولاسیون و فناوری‌های تولید به‌ویژه در حوزه siRNA، mRNA و پلاسمیدها می‌پردازد. یکی از ویژگی‌های برجسته این اثر، تمرکز ویژه بر تجاری‌سازی و مسیر رگولاتوری است؛ به‌طوری که خواننده با مراحل کلیدی برنامه‌ریزی برای انطباق با استانداردهای تولید خوب (cGMP) و آماده‌سازی پرونده‌های شیمی، تولید و کنترل (CMC) به‌خوبی آشنا می‌شود.
این راهنمای جامع که در سال ۱۴۰۵ به چاپ رسیده، در نهایت با ارائه مثال‌هایی از موفقیت‌ها و چالش‌های حل‌شده توسط پیشگامان این صنعت، درس‌آموخته‌های ارزشمندی را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد؛ رویکردی که مترجم کتاب آن را با نقل‌قولی از آلفرد شاین‌ولد این‌گونه توصیف می‌کند: «تا جایی که می‌توانید از اشتباهات دیگران درس بگیرید، چون هیچ‌کس آن‌قدر عمر نمی‌کند که همه آن‌ها را خودش تجربه کند.»
نحوه تهیه کتاب:
علاقه‌مندان، پژوهشگران و دانشجویان می‌توانند نسخه چاپی چاپ اول این اثر را از «کتابفروشی انتشارات دانشگاه علوم پزشکی شیراز» تهیه کرده و یا برای دسترسی سریع‌تر، نسخه الکترونیک (PDF) آن را از طریق پلتفرم کتابخوان «طاقچه» دریافت نمایند.